തിരൂരങ്ങാടി — അധിനിവേശവിരുദ്ധ പോരാട്ടങ്ങളുടെ ഓർമകൾ ഇന്നും പേറുന്ന നാട്. 1921 ആഗസ്റ്റിലെ ദിവസങ്ങളിൽ ബ്രിട്ടീഷ് പട്ടാളത്തിന്റെ വെടിയൊച്ചകൾക്ക് സാക്ഷിയായ തിരൂരങ്ങാടി, മലബാർ സമരചരിത്രത്തിലെ നിർണായക അധ്യായങ്ങളിലൊന്നായി മാറുകയായിരുന്നു. ആഗസ്റ്റ് 18, 20, 30 തീയതികളിലുണ്ടായ വെടിവെപ്പുകളും ഏറ്റുമുട്ടലുകളും പ്രദേശത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ഇന്നും മായാത്ത അടയാളങ്ങളാണ്.

ചെമ്മാട്ടെ തിരൂരങ്ങാടി ഹജൂർ കച്ചേരി മുറ്റത്ത് ഇന്നും ആ കാലത്തിന്റെ ഓർമകൾ നിലനിൽക്കുന്നു. ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ പ്രധാന ഭരണകേന്ദ്രമായിരുന്ന ഹജൂർ കച്ചേരി ഇന്ന് പുരാവസ്തുവകുപ്പ് സംരക്ഷിക്കുന്ന ജില്ലാ പൈതൃക മ്യൂസിയമാണ്. ഖിലാഫത്ത് പ്രവർത്തകർ ബ്രിട്ടീഷ് പട്ടാളത്തിന്റെ വെടിയേറ്റ് വീണതിന്റെ ഓർമകളും ഈ മണ്ണിനുണ്ട്.

1920ന്റെ അവസാനത്തോടെ തിരൂരങ്ങാടിയിൽ ഖിലാഫത്ത് കമ്മിറ്റി രൂപവത്കരിക്കപ്പെട്ടു. ആലി മുസ്‌ലിയാർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നേതാക്കളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രവർത്തനം ശക്തമായി. ഇതിനിടെ തിരൂരങ്ങാടിയിൽ ആയുധപരിശോധന നടത്താൻ ബ്രിട്ടീഷ് അധികൃതർ തീരുമാനിച്ചതോടെയാണ് സംഘർഷത്തിന് വഴിയൊരുങ്ങിയത്.

1921 ആഗസ്റ്റ് 20ന് ആയുധപരിശോധനയ്ക്കായി ലെയ്ൻസ്റ്റർ റെജിമെന്റ് കോഴിക്കോട്ടുനിന്ന് തിരൂരങ്ങാടിയിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. പട്ടാളം എത്തുന്നുവെന്ന വാർത്ത പരന്നതോടെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിൽനിന്ന് ഖിലാഫത്ത് പ്രവർത്തകർ തിരൂരങ്ങാടിയിലെത്തി. പന്താരങ്ങാടിക്ക് സമീപം ബ്രിട്ടീഷ് സംഘവും സമരപ്രവർത്തകരും ഏറ്റുമുട്ടി. തുടർന്നുണ്ടായ വെടിവെപ്പിൽ എട്ടോളം മാപ്പിളമാർ കൊല്ലപ്പെടുകയും നാൽപ്പതിലധികം പേർ അറസ്റ്റിലാവുകയും ചെയ്തു.

തിരൂരങ്ങാടി വലിയപള്ളി തകർത്തുവെന്നും ആലി മുസ്‌ലിയാരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തുവെന്നുമുള്ള വാർത്ത പരന്നതോടെ ജനങ്ങൾ വലിയ തോതിൽ തിരൂരങ്ങാടിയിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തി. പിന്നീട് വാർത്തകൾ തെറ്റാണെന്ന് വ്യക്തമായെങ്കിലും അറസ്റ്റിലായവരെ വിട്ടയക്കണമെന്ന ആവശ്യം ശക്തമായി. ഇതിനെത്തുടർന്ന് ചെമ്മാട്ടെ ഹജൂർ കച്ചേരിയിലെത്തിയ ജനക്കൂട്ടത്തിനുനേരെ പട്ടാളം വെടിയുതിർത്തു. 17 ഖിലാഫത്ത് സമരഭടന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ട ഈ വെടിവെപ്പിൽ ആറ് ബ്രിട്ടീഷ് സൈനികരും കൊല്ലപ്പെട്ടതായി ചരിത്രരേഖകൾ പറയുന്നു.

അന്നത്തെ സംഘർഷങ്ങളുടെ സാക്ഷികളായി അസിസ്റ്റന്റ് പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് ഡബ്ല്യു.ജെ.ഡി. റൗലിയുടെയും ലെയ്ൻസ്റ്റർ റെജിമെന്റ് ഓഫീസർ ജോൺസ്റ്റന്റെയും ശവകുടീരങ്ങൾ ഹജൂർ കച്ചേരിക്കു മുന്നിൽ ഇന്നും സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.

സംഘർഷം കൂടുതൽ രൂക്ഷമായത് ആഗസ്റ്റ് 30നായിരുന്നു. തിരൂരങ്ങാടി വലിയപള്ളി ബ്രിട്ടീഷ് പട്ടാളം വളയുകയും പള്ളിക്ക് മുകളിലുള്ളവർക്കുനേരെ വെടിയുതിർക്കുകയും ചെയ്തു. കാരാടൻ മൊയ്തീൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പോരാളികൾ വെടിയേറ്റ് വീണു. ആക്രമണം ശക്തമായതോടെ പള്ളിയിലുണ്ടായിരുന്ന ആലി മുസ്‌ലിയാരും 37 അനുയായികളും കീഴടങ്ങി.

അറസ്റ്റിലായ ആലി മുസ്‌ലിയാരെ കോയമ്പത്തൂരിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. പിന്നീട് 1922ൽ അദ്ദേഹത്തെ തൂക്കിലേറ്റി.

തിരൂരങ്ങാടിയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമര ചരിത്രത്തിലെ ഈ നിർണായക സംഭവങ്ങൾക്ക് ഇന്ന് 105 വർഷം പിന്നിടുകയാണ്. കാലം മാറിയെങ്കിലും ഹജൂർ കച്ചേരിയും വലിയപള്ളിയും ചരിത്രസ്മാരകങ്ങളും ആ പോരാട്ടങ്ങളുടെ ഓർമകൾ ഇന്നും തലമുറകളിലേക്ക് കൈമാറുന്നു. തിരൂരങ്ങാടിയുടെ മണ്ണിൽ മുഴങ്ങിയ ആ വെടിയൊച്ചകൾ, മലബാറിന്റെ അധിനിവേശവിരുദ്ധ പോരാട്ടത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ഇന്നും പ്രതിധ്വനിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.